De bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) in de schenk- en erfbelasting en de doorschuifregeling (DSR) in de inkomstenbelasting zijn de afgelopen jaren ingrijpend gewijzigd. Per 2026 zijn deze wijzigingen volledig van kracht en is het fiscale kader voor bedrijfsoverdracht verder aangescherpt. Dit heeft grote gevolgen voor ondernemers die hun onderneming willen overdragen aan de volgende generatie.

Hoewel de regelingen nog steeds bedoeld zijn om bedrijfsopvolging binnen families mogelijk te maken, heeft de wetgever de faciliteiten versoberd en striktere voorwaarden ingevoerd om oneigenlijk gebruik te voorkomen.

Wat verandert er per 2026?

• Aanpassing vrijstelling BOR
  In 2026 geldt binnen de BOR de volgende vrijstellingsstructuur:
  – Voor ondernemingsvermogen tot € 1.500.000 geldt een vrijstelling van 100%
  – Voor het meerdere geldt een vrijstelling van 75%
  Hierdoor blijven kleinere en middelgrote ondernemingen relatief goed gefaciliteerd, terwijl bij grotere ondernemingen een groter deel van de waarde belast wordt.

• Geen BOR en DSR meer voor beleggingsvermogen
  Beleggingsvermogen kwalificeert in 2026 niet langer voor de BOR en DSR. De eerder geldende 5%-doelmatigheidsmarge is afgeschaft, waardoor ook een beperkt percentage beleggingsvermogen niet meer onder de faciliteiten valt. Dit maakt de afbakening tussen ondernemingsvermogen en beleggingsvermogen belangrijker dan ooit, met name bij overtollige liquiditeiten of beleggingen binnen de onderneming.

• Minimumleeftijd vervangt dienstbetrekkingseis
  De vroegere dienstbetrekkingseis is vervallen. In plaats daarvan geldt:
  – Een minimumleeftijd van 21 jaar voor toepassing van de BOR en de DSR bij schenking
  – Deze leeftijdseis geldt niet bij vererving
  Een bedrijfsopvolger hoeft dus niet langer vooraf in de onderneming te hebben gewerkt, zolang aan de leeftijdsvoorwaarde wordt voldaan. Dit biedt meer flexibiliteit bij het plannen van een bedrijfsoverdracht binnen families.

• Verkorte voortzettingseis
  De voortzettingseis is versoepeld:
  – De opvolger moet de onderneming 3 jaar voortzetten (voorheen 5 jaar)
  – Tijdens deze periode is het eenvoudiger om te kiezen voor een andere rechtsvorm of samenwerkingsstructuur, zonder direct het recht op de BOR te verliezen
  Dit sluit beter aan bij de praktijk, waarin herstructureringen na overdracht vaak wenselijk zijn.

• Versoepeling bezitseis bij herstructureringen
  De bezitseis blijft formeel ongewijzigd:
  – 5 jaar bij schenking
  – 1 jaar bij vererving
  Nieuw per 2026 is dat bepaalde herstructureringen tijdens de bezits- en voortzettingsperiode niet langer automatisch leiden tot het opnieuw starten van deze termijnen, mits geen sprake is van een vermogensverschuiving tussen schenker, erflater en verkrijger. Dit biedt ondernemers meer ruimte om hun onderneming aan te passen aan veranderende omstandigheden.

 Nieuwe aandachtspunten per 2026

Naast bovengenoemde wijzigingen zijn per 2026 aanvullende maatregelen van kracht:

• Er is extra aandacht voor zogenoemde ‘rollatorinvesteringen’. Ondernemers die op latere leeftijd een onderneming starten, kunnen te maken krijgen met strengere bezitstermijnen.
• Voor preferente aandelen geldt een aangescherpte wettelijke definitie. Bepaalde aandelenstructuren kwalificeren daardoor mogelijk (deels) niet meer voor de BOR en DSR.
• Het toezicht door de Belastingdienst is geïntensiveerd om misbruik van de regelingen tegen te gaan.

Wat betekent dit voor ondernemers?

Ondernemers die in 2026 of later een bedrijfsoverdracht overwegen, doen er verstandig aan om zich tijdig en zorgvuldig voor te bereiden. De BOR en DSR bieden nog steeds aanzienlijke fiscale voordelen, maar de voorwaarden zijn complexer geworden en de gevolgen van een onjuiste structuur kunnen groot zijn.

Met name de samenstelling van het ondernemingsvermogen, de gekozen aandelenstructuur en de timing van de overdracht vragen om maatwerk. Tijdige advisering is daarom essentieel om de belastingdruk te beheersen en onaangename verrassingen te voorkomen.

Overweeg je (op korte of middellange termijn) je onderneming over te dragen aan de volgende generatie?
Wij denken graag met je mee over de mogelijkheden en fiscale aandachtspunten.