Een EBITDA-multiple is een vermenigvuldigingsfactor die wordt toegepast op de genormaliseerde EBITDA van een bedrijf om de ondernemingswaarde te berekenen. In het mkb liggen deze multiples doorgaans tussen de 3 en 7, afhankelijk van de sector, de grootte van het bedrijf en de kwaliteit van de onderneming. Hoe hoger de multiple, hoe meer een koper bereid is te betalen voor elke euro winst die jouw bedrijf genereert. De secties hieronder beantwoorden de meest gestelde vragen over EBITDA-multiples, van de berekening tot de manier waarop je de uitkomst kunt verbeteren vóór de verkoop.

Hoe wordt een EBITDA-multiple in de praktijk berekend?

De berekening is in principe eenvoudig: de ondernemingswaarde wordt gedeeld door de EBITDA. Als een bedrijf wordt verkocht voor €2 miljoen en de EBITDA bedraagt €400.000, dan is de toegepaste multiple 5. Omgekeerd geldt: als je weet welke multiple in jouw sector gebruikelijk is, kun je een indicatie van de verwachte verkoopopbrengst berekenen door die multiple te vermenigvuldigen met jouw EBITDA.

In de praktijk werkt het iets genuanceerder. Kopers en verkopers onderhandelen niet alleen over de multiple, maar ook over de grondslag waarop die multiple wordt toegepast. Wordt er gerekend met de EBITDA van het afgelopen boekjaar, een gemiddelde van de afgelopen drie jaar, of een verwachte toekomstige EBITDA? Die keuze heeft grote invloed op de uiteindelijke koopprijs.

Daarnaast is de ondernemingswaarde niet hetzelfde als de verkoopopbrengst voor de aandeelhouder. Van de ondernemingswaarde worden schulden afgetrokken en wordt het aanwezige werkkapitaal verrekend. Het nettobedrag dat overblijft, is de aandeelhouderswaarde, ook wel de equity value genoemd. Dit onderscheid is cruciaal bij het interpreteren van een bod.

Welke factoren bepalen hoe hoog jouw multiple uitvalt?

De hoogte van de EBITDA-multiple wordt bepaald door een combinatie van bedrijfsspecifieke en marktgerelateerde factoren. De belangrijkste zijn de omvang van het bedrijf, de kwaliteit en voorspelbaarheid van de winst, de afhankelijkheid van de eigenaar, de groeipotentie en de sector waarin het bedrijf actief is. Grotere bedrijven met stabiele, terugkerende inkomsten krijgen structureel hogere multiples dan kleinere, sterk persoonsafhankelijke ondernemingen.

Concreet zijn dit de factoren die de meeste invloed hebben op de uitkomst:

• Omvang van de EBITDA: Hoe hoger de absolute winstgevendheid, hoe aantrekkelijker het bedrijf voor een bredere groep kopers, wat de multiple opdrijft.
• Kwaliteit van de klantenbasis: Langlopende contracten, lage klantconcentratie en terugkerende omzet verhogen de voorspelbaarheid en daarmee de bereidheid van kopers om meer te betalen.
• Afhankelijkheid van de DGA: Als het bedrijf sterk leunt op de kennis, het netwerk of de aanwezigheid van de eigenaar, zien kopers een risico dat zich vertaalt in een lagere multiple.
• Groeipotentieel: Een bedrijf met aantoonbare groeiruimte, bijvoorbeeld door een schaalbaar model of een sterke marktpositie, rechtvaardigt een hogere waardering.
• Kwaliteit van het management: Een zelfstandig functionerend managementteam dat de continuïteit borgt na de overdracht, maakt het bedrijf aanzienlijk aantrekkelijker.
• Marktomstandigheden: De beschikbaarheid van kapitaal, de rentestand en de vraag vanuit strategische en financiële kopers beïnvloeden de multiples op sectorniveau.

Wat is het verschil tussen EBITDA en genormaliseerde EBITDA?

De EBITDA is de winst vóór rente, belastingen, afschrijvingen en amortisatie. De genormaliseerde EBITDA is een gecorrigeerde versie waarbij eenmalige, niet-representatieve of privégerelateerde posten worden verwijderd, zodat de werkelijke, structurele verdiencapaciteit van het bedrijf zichtbaar wordt. Bij bedrijfsoverdrachten is altijd de genormaliseerde EBITDA de grondslag voor de waardering.

Typische correcties die worden doorgevoerd bij de normalisatie zijn:

• Een marktconform salaris voor de DGA, als de eigenaar zichzelf te laag of te hoog heeft uitbetaald
• Privékosten die via de onderneming zijn geboekt, zoals een auto, telefoon of reis
• Eenmalige baten of lasten, zoals een incidentele subsidie, reorganisatiekosten of een bijzondere afschrijving
• Huurkosten die afwijken van de marktwaarde, bijvoorbeeld bij vastgoed in eigen bezit

Het verschil tussen de gerapporteerde en de genormaliseerde EBITDA kan aanzienlijk zijn. Een correctie van €50.000 op een bedrijf met een multiple van 5 levert direct €250.000 meer of minder op in de verkoopopbrengst. Dat maakt een zorgvuldige normalisatie een van de meest waardevolle stappen in de voorbereiding op een bedrijfsoverdracht.

Welke EBITDA-multiples gelden er per sector in het mkb?

In het Nederlandse mkb liggen EBITDA-multiples doorgaans tussen de 3 en 7, maar de bandbreedte per sector kan aanzienlijk verschillen. Sectoren met voorspelbare, terugkerende inkomsten en lage kapitaalintensiteit worden structureel hoger gewaardeerd dan sectoren met grote conjunctuurgevoeligheid of hoge afhankelijkheid van fysieke activa.

Als globale indicatie voor 2026 gelden de volgende bandbreedtes in het mkb:

• Software en SaaS: 5 tot 8 of hoger, vanwege terugkerende abonnementsomzet en schaalbaarheid
• Zakelijke dienstverlening: 4 tot 6, afhankelijk van klantconcentratie en contractstructuur
• Techniek en installatietechniek: 4 tot 6, met hogere multiples bij langlopende onderhoudscontracten
• Groothandel en distributie: 3 tot 5, afhankelijk van marges en klantrelaties
• Bouw en aannemerij: 3 tot 4,5, vanwege projectmatige omzet en conjunctuurgevoeligheid
• Detailhandel: 2,5 tot 4, sterk afhankelijk van locatie, formule en online aanwezigheid
• Zorg en welzijn: 4 tot 6, mede afhankelijk van financieringsstructuur en regelgeving

Deze bandbreedtes zijn indicatief. De werkelijke multiple die een koper bereid is te betalen, wordt altijd bepaald door de specifieke kwaliteit van het bedrijf en de vraag vanuit de markt op het moment van verkoop.

Hoe verhoog je de EBITDA-multiple vóór de verkoop?

Je verhoogt de EBITDA-multiple door de risicoperceptie van kopers te verlagen en de aantrekkelijkheid van het bedrijf te vergroten. Dat doe je niet in de maanden voor de verkoop, maar in de jaren ervoor. De maatregelen die de meeste impact hebben, zijn het verminderen van DGA-afhankelijkheid, het versterken van terugkerende omzet en het professionaliseren van de bedrijfsvoering.

Concrete stappen die de multiple positief beïnvloeden:

1. Verminder de afhankelijkheid van jezelf als eigenaar. Zorg dat klantrelaties, kennis en beslissingsbevoegdheid zijn verankerd in het team, niet in jouw persoon.
2. Bouw terugkerende omzet op. Abonnementen, onderhoudscontracten of raamovereenkomsten verhogen de voorspelbaarheid van de kasstroom en daarmee de bereidheid van kopers om meer te betalen.
3. Verbeter de financiële rapportage. Kopers willen inzicht. Heldere, consistente cijfers met een duidelijke normalisatie geven vertrouwen en verkorten het due diligence-proces.
4. Diversifieer de klantenbasis. Als één klant meer dan 20 tot 25 procent van de omzet vertegenwoordigt, is dat een risicofactor die kopers meewegen in de prijs.
5. Investeer in management. Een zelfstandig functionerend managementteam dat de continuïteit borgt, verhoogt de waarde van het bedrijf direct.
6. Documenteer processen en systemen. Een bedrijf dat draait op gedocumenteerde werkwijzen is overdraagbaarder dan een bedrijf dat draait op impliciete kennis.

Elk van deze maatregelen verlaagt het risico dat een koper ervaart. En minder risico betekent een hogere multiple, wat bij een EBITDA van €500.000 al snel het verschil kan zijn tussen een verkoopopbrengst van €2 miljoen en €3 miljoen.

Wanneer is een EBITDA-multiple niet de juiste waarderingsmethode?

Een EBITDA-multiple is niet de juiste waarderingsmethode wanneer een bedrijf geen stabiele, positieve EBITDA heeft, wanneer de waarde primair zit in activa in plaats van in verdiencapaciteit, of wanneer het gaat om een startende onderneming met een onzeker verdienmodel. In die gevallen zijn alternatieve methoden zoals de discounted cashflow-methode, de intrinsieke waarde of een omzetmultiple beter geschikt.

Specifieke situaties waarin de EBITDA-multiple tekortschiet:

• Verlieslatende bedrijven: Een negatieve of zeer lage EBITDA maakt de multiple als rekenmethode zinloos. Hier wordt vaker gekeken naar de strategische waarde of de activawaarde.
• Vastgoedintensieve bedrijven: Als een groot deel van de waarde zit in onroerend goed, geeft de EBITDA-multiple een vertekend beeld. De vastgoedwaarde wordt dan apart gewaardeerd.
• Holdingstructuren met beleggingen: Bij bedrijven met significante beleggingsportefeuilles of deelnemingen is de intrinsieke waarde een betere maatstaf.
• Projectgedreven bedrijven met sterk wisselende resultaten: Als de EBITDA van jaar tot jaar sterk fluctueert, is een enkelvoudige multiple op één jaar resultaat misleidend. Hier wordt vaker gewerkt met een gewogen gemiddelde of een genormaliseerde meerjarenreeks.

In de praktijk gebruiken adviseurs bij bedrijfsoverdrachten vaak meerdere methoden naast elkaar om tot een onderbouwde waardering te komen. De EBITDA-multiple is daarin een belangrijk referentiepunt, maar zelden het enige.

Wat is het verschil tussen een EBITDA-multiple en een koers-winstverhouding?

Het belangrijkste verschil is dat een EBITDA-multiple de ondernemingswaarde relateert aan de operationele winstgevendheid vóór rente en belastingen, terwijl een koers-winstverhouding (K/W of P/E ratio) de aandelenkoers relateert aan de nettowinst ná rente en belastingen. De EBITDA-multiple is daardoor beter vergelijkbaar tussen bedrijven met verschillende financieringsstructuren en belastingposities.

In het mkb wordt de koers-winstverhouding zelden gebruikt als primaire waarderingsmaatstaf. Dat heeft een aantal praktische redenen:

• De nettowinst van een mkb-bedrijf is sterk beïnvloedbaar door fiscale keuzes, DGA-salaris en financieringsstructuur, waardoor vergelijking lastig is.
• De EBITDA maakt het makkelijker om bedrijven in dezelfde sector te vergelijken, ongeacht hoe ze zijn gefinancierd of welke afschrijvingsmethodiek ze hanteren.
• Bij een overname wordt de financieringsstructuur van het bedrijf vaak aangepast door de koper, waardoor rente en belastingeffecten minder relevant zijn als waarderingsgrondslag.

De koers-winstverhouding is vooral gangbaar bij beursgenoteerde bedrijven, waar de aandelenkoers en de nettowinst per aandeel publiek beschikbaar zijn. Voor mkb-bedrijfsoverdrachten is de EBITDA-multiple de dominante methode, juist omdat die de onderliggende operationele kracht van een bedrijf het zuiverst weergeeft.

Hoe Mijnbedrijfsoverdracht.nl helpt bij het optimaliseren van jouw EBITDA-multiple

Een hogere EBITDA-multiple realiseer je niet door geluk, maar door gerichte voorbereiding. Precies daar helpt Mijnbedrijfsoverdracht.nl bij. Als onderdeel van de Hoek en Blok Groep, met meer dan 35 jaar ervaring in mkb-bedrijfsoverdrachten, begeleiden wij ondernemers die begrijpen dat de voorbereiding het verschil maakt tussen een gemiddelde en een uitstekende uitkomst.

Wat wij concreet voor je doen:

• We brengen de huidige EBITDA en de genormaliseerde EBITDA van jouw bedrijf in kaart, inclusief alle relevante correcties
• We analyseren welke factoren jouw multiple nu drukken en welke maatregelen de meeste impact hebben
• We begeleiden je bij het verminderen van DGA-afhankelijkheid, het versterken van terugkerende omzet en het professionaliseren van de bedrijfsvoering
• We werken samen met Register Valuators voor een onderbouwde en verdedigbare bedrijfswaardering
• We denken mee over timing: wanneer is jouw bedrijf optimaal verkoopklaar en welke stappen zet je nu al?

Je werkt direct samen met ervaren adviseurs die het vak kennen en je eerlijk vertellen waar je staat. Ook als dat betekent dat er eerst nog werk te doen is. Wil je weten wat jouw bedrijf nu waard is en hoe je de verkoopopbrengst kunt maximaliseren? Bekijk dan onze aanpak voor bedrijfsverkoop of neem vrijblijvend contact met ons op.